Eskişehir Beton Kırma | Kontrollü Yıkım ve Belgeli Ekip

Eskişehir Beton Kırma: Kontrollü Yıkım, Belgeli Ekip, Yazılı Garanti

Bir betonarme perdeyi kırmak dışarıdan beş dakikalık iş gibi görünür; asıl yük, o beş dakikanın öncesinde ve sonrasında biriken evraktır. Bize gelen Eskişehir beton kırma taleplerinin büyük bölümü ya bir kontrol mühendisinin ya da bir sigorta eksperinin sorusuyla başlıyor: kim kırdı, hangi yetkiyle kırdı, taşıyıcı sisteme dokunuldu mu, dokunulduysa hangi raporla telafi edildi. Askarot İnşaat olarak Odunpazarı'ndaki merkezimizden 20 yıldır bu soruların cevabını iş başlamadan hazırlıyoruz. 3000'i aşkın projede öğrendiğimiz tek cümle şudur: imzasız başlayan iş, tutanaksız biter.

Sahaya kırıcı inmeden önce dosyada ne bulunur

Her iş dört evrakla açılır ve birer nüshası mal sahibinde kalır. Birincisi yazılı iş sözleşmesi; kırılacak elemanın yeri, ölçüsü, tahmini beton sınıfı, uygulanacak kırım yöntemi ve molozun kimin sorumluluğunda olduğu kalem kalem yazılır. İkincisi sigorta nüshası: sahaya çıkan her personelin işe giriş bildirgesi ve iş kazası poliçesi kopyası dosyaya konur. Üçüncüsü iş güvenliği dosyası; risk değerlendirmesi, acil durum planı, kişisel koruyucu donanım zimmet tutanağı ve ekibin ISG eğitim sertifikaları bir arada durur. Dördüncüsü, taşıyıcı elemana temas eden her işte şart koştuğumuz statik uygunluk görüşü.

Bu dosya bürokratik bir süs değildir. Eskişehir'de bir okul tadilatında kontrol teşkilatı, kırım başlamadan ekibin ISG kayıtlarını ve kırıcıların periyodik kontrol raporlarını istedi; evrakı eksik olan taşeronlar sahaya iki hafta geç girdi. Bir başka işte Tepebaşı'ndaki bir dükkânın üst komşusu, tavan sıvasındaki çatlağı kırım titreşimine bağlayıp sigortasına başvurdu. İşten önce ve iş sırasında alınmış ölçüm kayıtlarımız dosyada olduğu için talep bizim tarafımızda kapandı. Ölçmediğiniz şeyi savunamazsınız.

Kontrollü yıkımın sırası: tara, kes, ayır, sök

Kırıcıyı sahada ilk hareket eden alet yapmak en pahalı hatadır. Önce Ferroscan donatı taraması yapılır; kırılacak alandaki donatı çapı, aralığı ve paspayı çıkarılır, Ø8-Ø32 aralığındaki demirler ile gizli kiriş ve gergi hatları zemine işaretlenir. Tarama çıktısı dosyaya eklenir, çünkü sonradan çıkan bir donatı kesiği tartışmasında elde kalan tek kanıt budur.

Ardından sınır hattı belirlenir. Kırılacak bölge, kalması gereken betondan elmas testereyle ayrılır. Bu ayırma yapılmadan doğrudan kırıcıyla gidilirse çatlak, kırım sınırının 40-60 cm ötesine kaçar ve kalan yüzey paramparça olur. Duvar testeresiyle 40-50 cm kalınlığa kadar düz hat açıyor, gerektiğinde duvar açma yöntemiyle blok halinde söküm yapıyoruz. Testerenin dönemediği köşelerde karot delme ile Ø100-Ø200 boşaltma delikleri açılır ve blok serbest bırakılır.

Son aşama kırımdır; burada bile sıra vardır. Önce paspayı betonu alınır, donatı görünür hale gelir, sonra donatı kesilir, en sonda blok kontrollü şekilde indirilir. Kesim ve kırım aynı işin iki yarısı olduğu için çoğu projede beton kesme ekibiyle kırım ekibi aynı gün sahada olur.

Hidrolik kırıcı, robot kırıcı, elektrikli kırıcı: hangisi nerede

Ekipman seçimi keyfî değildir; üç değişkene bağlıdır: beton sınıfı, eleman kalınlığı ve çevrede tolere edilebilen titreşim düzeyi.

• Elektrikli kırıcı (Hilti TE 1000-AVR / TE 3000-AVR): 10-25 cm kalınlıktaki döşeme ve duvarlarda, iç mekânda, asansörsüz katlarda kullanılır. AVR titreşim sönümleme sayesinde operatörün el-kol maruziyeti kontrol altında tutulur.
• Ekskavatör üstü hidrolik kırıcı: zemin kat, bodrum perdesi, temel ve saha betonlarında; 30 cm üzeri kalınlıklarda tek verimli çözüm.
• Husqvarna DXR serisi robot kırıcı: operatörün uzakta durması gereken yerlerde — kısmen göçmüş yapı, sıcak ortam, dar bodrum ve tavan altı kırımları. Uzaktan kumanda, operatörü düşen blok hattının dışına çıkarır.
• Elmas soketli, su soğutmalı kesim: hastane, okul ve üretimi durmayan tesis gibi darbenin kabul edilmediği yerlerde; titreşimsiz çalışır, kesim yüzeyi düzgün kalır.

C25/30 ile C35/45 arasındaki fark sahada net hissedilir: agregası sert dere çakılı olan C35 ve üzeri bir perdede aynı kırıcı yaklaşık iki kat süre harcar. Bu yüzden keşifte beton sınıfı tahminini yazıya döküyoruz; süre ve yöntem buna göre sözleşmeye giriyor. Telefonda rakam yerine keşif randevusu vermemizin sebebi de bu.

Gürültü ve titreşim sınırları: ölçüm yoksa söz de yok

Kırım işinin en çok şikâyet üreten tarafı ses ve sarsıntıdır. Çalışan tarafında referansımız 85 dB(A) günlük maruziyet eşiğidir; bu eşiğin aşıldığı her operasyonda kulaklık zimmetlenir ve zimmet tutanağı dosyaya girer. Çevre tarafında ise komşu yapıya ulaşan titreşim hızını (PPV, mm/sn) izleriz. Yaşı ilerlemiş yığma yapılarda, hassas cihaz bulunan laboratuvarlarda ve hattı çalışan tesislerde tolerans birkaç mm/sn seviyesine iner; böyle yerlerde darbeli kırım yerine kesim ve blok söküm tercih edilir.

Uygulamada üç adım işliyor: işten önce komşu yapının mevcut çatlak durumu fotoğraflanıp tutanağa bağlanır, kırım sırasında ölçüm alınır, iş bitiminde aynı noktalar tekrar fotoğraflanır. Odunpazarı'nın tarihi dokusuna yakın parsellerde, üniversite kampüslerine bitişik binalarda ve okul-yurt çevresinde bu üç adımı atlamak, sonradan ispatı imkânsız bir tartışma doğurur.

Moloz yönetimi: kırmak kadar taşımak da taahhüttür

Kırılan beton sahada durduğu sürece iş bitmemiştir. Moloz kalemini sözleşmede ayrı satır olarak yazıyoruz: kırım sonrası tahmini hacim (m³), çuvallama mı konteyner mı kullanılacağı, indirme yöntemi, taşıma ve belediyenin gösterdiği döküm sahasına teslim. Tartım ve döküm fişleri iş bitiminde dosyaya eklenir; kamu işlerinde ve kurumsal tesislerde bu fişler hakedişin eki olarak isteniyor.

• Kat üstü kırımlarda döşemeye yığılan molozun ölü yükü hesaplanır; yığın tek noktada bekletilmez, aynı gün indirilir.
• Donatı ile beton ayrıştırılır; hurda demir tutanakla teslim edilir, kimin aldığı yazılır.
• Su soğutmalı kesimde çıkan çamurlu su gidere verilmez, çökeltme kabında toplanır.
• Eski yapı elemanlarında asbest şüphesi varsa kırım durdurulur, uzman incelemesi beklenir.

Kırımdan sonrası: güçlendirme, ankraj ve çekme testi raporu

Beton kırma çoğu zaman tek başına bir iş değil, bir müdahalenin ilk adımıdır. Kaldırılan perdenin yükünü karşılamak için çelik çerçeve, mantolama veya karbon fiber uygulaması gerekiyorsa yapısal güçlendirme kalemi aynı sözleşmede tanımlanır. Yeni eleman mevcut betona kimyasal ankraj ile bağlanacaksa ekim derinliği donatı çapının 10-15 katı olacak şekilde hesaplanır, delik basınçlı hava ve fırça ile üç tur temizlenir, epoksinin kürlenme süresi ortam sıcaklığına göre beklenir. Yeni dökülen bir eleman varsa 28 günlük kür süresi tamamlanmadan üzerine yük bindirilmez.

Bu aşamada teslim ettiğimiz belge çekme testi raporudur. Hidrolik pull-out cihazıyla seçilen ankrajlara tasarım yükünün üzerinde kN cinsinden yük uygulanır; sonuç tarih, saat, ankraj numarası ve ölçülen değerle rapora işlenir. Denetçi ya da işveren bu raporu istediğinde elimizde hazır olur, çünkü sonradan test etmek için kapatılmış bir duvarı yeniden açmak kimsenin işine gelmez.

Eskişehir sahasında karşılaştığımız koşullar

Şehir merkezinde Odunpazarı ve Tepebaşı tarafındaki işlerin çoğu, çevresi dolu binalarda yapılan iç kırımlardır: dükkân birleştirme, asansör boşluğu açma, ıslak hacim iptali, konut dönüşümü öncesi bölme sökümü. Burada belirleyici olan makinenin gücü değil, apartman sakinlerine verilen çalışma saati taahhüdüne uymak ve merdiven boşluğunu kirletmeden moloz indirmektir. Organize sanayi bölgesindeki tesislerde ve TÜLOMSAŞ çevresindeki raylı sistem sanayisine bağlı atölyelerde ise iş genellikle üretim durmadan yapılır; makine temeli sökümü, kanal genişletme ve zemin betonu iptali hafta sonuna veya vardiya arasına sıkıştırılır.

Sivrihisar, Çifteler, Alpu, Mahmudiye, Seyitgazi, Han, İnönü ve Sarıcakaya tarafında tablo değişir: tarımsal tesis, soğuk hava deposu, silo temeli ve köy okulu tadilatları öne çıkar; mesafe nedeniyle ekip ve ekipman tek seferde eksiksiz gider, ikinci sefer yapılmaz. Kırımla birlikte tesisat geçişi gerekiyorsa Eskişehir karot ekibimiz aynı gün delikleri açar; düz hat gereken yerlerde ise Eskişehir beton kesme hizmetiyle iş tek ekip ve tek sözleşme altında toplanır.

Garanti, hakediş ve teslim tutanağı

Garanti sözle verilmez. Sözleşmede garanti kapsamına giren ve girmeyen kalemler ayrı ayrı yazılır: kesim hattının düzgünlüğü, kalan betonda oluşan istenmeyen çatlaklar, kesilmemesi gereken donatının korunması ve ankrajların test değerleri bizim taahhüdümüzdedir. Mevcut yapının bizden bağımsız kusurları — ayrışmış beton, korozyona uğramış donatı, önceden yapılmış hatalı müdahale — keşif tutanağında fotoğrafla kayda geçirilir ve kapsam dışı olarak karşılıklı imzalanır.

İş bitiminde teslim tutanağı düzenlenir: yapılan kalemler, ölçüler, kullanılan yöntem, moloz teslim fişleri ve varsa test raporları eklenir. Hakediş bu tutanağa dayanır. Böylece işveren neye ödeme yaptığını belgeyle görür, aylar sonra gelen bir denetim sorusuna tek klasörle cevap verilir.

Sık Sorulan Sorular

Beton kırma işi için sigorta belgesini görebilir miyim?

Evet ve istemenize gerek kalmaz, biz kendiliğimizden veriyoruz. Sahaya çıkacak personelin işe giriş bildirgesi ile iş kazası sigortası kopyaları, ISG eğitim sertifikalarıyla birlikte dosyada bulunur. Site yönetimleri ve kurumsal işverenler bu evrakı genellikle sahaya giriş şartı olarak arıyor; hazır olduğu için işe aynı gün başlanabiliyor.

Taşıyıcı kolon veya perde kırılabilir mi?

Statik proje ve mühendis onayı olmadan kırılmaz; bu konuda istisna yapmıyoruz. Onay varsa kırım öncesi Ferroscan taraması yapılır, yük aktarımı için geçici destek kurulur ve kaldırılan elemanın yerine gelecek güçlendirme detayı önceden hazırlanır. Onaysız talepleri reddediyoruz, çünkü sorumluluğunu evrakla taşıyamayacağımız bir işi almıyoruz.

Kırım sırasında komşu dairede hasar olursa ne oluyor?

Bu ihtimal için işe başlamadan komşu birimlerin mevcut durumu fotoğraflanır ve karşılıklı imzalı tutanağa bağlanır. Kırım kaynaklı bir hasar tespit edilirse sigorta kapsamında değerlendirilir. Tutanak yoksa eski bir çatlağın yeni sayılması işten bile değildir; ilk günün fotoğrafları sahadaki en ucuz sigortadır.

Titreşime hassas bir tesiste çalışabiliyor musunuz?

Evet. Üretim hattı, laboratuvar veya sağlık tesisi gibi ortamlarda darbeli kırım yerine elmas soketli, su soğutmalı kesim ve blok söküm uygulanır. Çalışma öncesi kabul edilebilir titreşim düzeyi işverenle yazılı olarak belirlenir, gerekirse operasyon vardiya dışına alınır ve ölçüm kayıtları teslim dosyasına eklenir.

Fiyat nasıl belirleniyor?

Telefonda rakam söylemiyoruz. Beton sınıfı, eleman kalınlığı, donatı yoğunluğu, kat yüksekliği, moloz taşıma mesafesi ve çalışma saati kısıtı fiyatı doğrudan değiştiriyor. Ücretsiz keşifte bu kalemler ölçülür, yöntem kararlaştırılır ve rakam yazılı teklifte netleşir.

Eskişehir merkez ve ilçelerinde kırım, kesim veya söküm planlıyorsanız ücretsiz keşif için 0555 990 02 31 numarasından bize ulaşın. Keşiften sonra yöntemi, süreyi, garanti kapsamını ve teslim edilecek evrak listesini yazılı olarak paylaşıyoruz; işi ancak sözleşme imzalandıktan sonra başlatıyoruz.