Eskişehir Beton Delme | Belgeli, Sigortalı Delik İşleri

Eskişehir beton delme talebi bize çoğu zaman iki cümleyle gelir: “şu duvarda 150’lik geçiş lazım” ve “ne zaman gelebilirsiniz”. Biz üçüncü cümleyi ekleriz: bu işin sözleşmesi, sigorta nüshası ve teslim tutanağı kimin dosyasına girecek? Askarot İnşaat olarak Odunpazarı’ndaki merkezimizden 20 yıldır sahaya çıkıyoruz, 3000’i aşkın işi tamamladık ve hepsinde kayıt tuttuk. Sebebi basit: delinen beton geri gelmiyor, ama evrak sonradan mutlaka isteniyor.

Son yıllarda apartman yöneticisi de, organize sanayideki üretim müdürü de, kamu işindeki kontrol teşkilatı da aynı soruyu soruyor: yaptığınız delme işinin yazılı kaydı var mı? Aşağıda hem çap seçiminin teknik tarafını, hem de her aşamada hangi belgenin üretildiğini sırasıyla anlattık.

Delik açılmadan önce imzalanan evrak zinciri

Keşif bittiğinde ilk çıkardığımız şey makine değil, yazılı iş sözleşmesi oluyor. Sözleşmede delik adedi, her deliğin çapı ve derinliği, betonun tahmini sınıfı, sulu mu susuz mu çalışılacağı, suyun ve molozun kimin sorumluluğunda tahliye edileceği, çalışma saatleri ve gecikme halinde ne olacağı yazılı. Bunlar sonradan “biz öyle anlaşmamıştık” tartışmasının çıkmasını engelliyor.

İkinci evrak sigorta nüshasıdır. Ekibimizin SGK kayıtları ve mesleki sorumluluk poliçesi fotokopisi, iş başlamadan önce site yönetimine ya da işveren şantiye şefine teslim edilir. Bir kamu binasında ya da denetime tabi bir fabrikada içeri girmenin başka yolu zaten yok; kapıda poliçe numarası soruluyor.

Üçüncü evrak İSG dosyasıdır: ekibin iş sağlığı ve güvenliği eğitim sertifikaları, yüksekte çalışma belgesi, kişisel koruyucu donanım tutanağı ve o iş için hazırlanan risk değerlendirmesi. Fabrika işlerinde buna bir de çalışma izni formu ekleniyor; elektrik ve gaz hatları kapatılmadan matkap çalışmıyor.

• Yazılı iş sözleşmesi: çap, adet, derinlik, yöntem, süre, sorumluluk sınırları
• Sigorta ve SGK nüshası: saha girişinde ibraz edilmek üzere
• Risk değerlendirmesi ve İSG eğitim belgeleri: ekipteki her kişi için
• Ferroscan tarama çıktısı: delik noktalarının donatı haritasıyla birlikte
• Teslim tutanağı ve hakediş metrajı: iş bitiminde karşılıklı imzalı

Çap seçimi: 52 mm’den 302 mm’ye kadar hangi delik nereye

Çap, kaprisle değil tesisatın dış çapıyla ve manşon payıyla seçilir. Boru dış çapının üzerine yalıtım ve yerleştirme payı eklenmezse boru geçmez; fazla büyük seçilirse hem gereksiz kesit kaybı olur hem de yangın durdurucu dolgu maliyeti artar. Sahada en çok kullandığımız aralık şöyle:

• 52 mm: elektrik tesisat borusu, veri kablosu geçişi, ankraj deneme deliği, beton numunesi alımı
• 82 mm: klima bakır boru ve drenaj hattı, küçük aspiratör çıkışı
• 102 mm: 100’lük pis su borusu, hermetik kombi baca geçişi, havalandırma menfezi
• 152 mm: 150’lik atık su kolonu, mutfak davlumbaz kanalı, orta ölçekli baca
• 202 mm: sanayi tipi havalandırma, yoğuşmalı kazan baca çıkışı, kablo tavası geçişi
• 302 mm: şaft açımı, büyük çaplı proses borusu, döşemede ekipman geçişi

Betonun sınıfı ilerleme hızını doğrudan değiştirir. C25 bir döşemede 152 mm’lik bir geçiş, C35 bir perdedeki aynı çaptan belirgin şekilde hızlı iner; agrega sert bazaltsa segment seçimini de değiştiririz. Bu yüzden teklif verirken sadece çapı değil beton sınıfını da soruyoruz. 302 mm ve üzeri işlerde bazen tek delik yerine beton kesme yöntemine geçmek daha doğru oluyor; hangi yöntemin seçildiği de sözleşmeye yazılıyor.

Derinlik tarafında da net konuşmak gerekiyor. 20 cm’lik bir döşeme ile 60 cm’lik bir temel kirişi aynı iş değildir; uzatma mili, ara soğutma ve karot ucunun sıkışmaması için ek tedbir gerekir. Detaylı çap ve derinlik tablomuzu karot delme sayfasında bulabilirsiniz.

Ferroscan donatı taraması ve tarama raporu

Taşıyıcı bir elemanda kör delme yapmak, o yapının statik hesabıyla kumar oynamaktır. Biz delik noktalarını işaretlemeden önce Hilti Ferroscan ile tarama yapıyoruz. Cihaz, beton yüzeyinin altındaki donatının konumunu, yaklaşık çapını ve pas payını çıkarıyor; kolon ve perdelerde etriye aralığını görmek deliğin nereye kaydırılacağını belirliyor.

Tarama sonucu ekrandan okunup unutulmuyor. Çıktısını alıp delik krokisiyle birleştiriyoruz ve dosyaya koyuyoruz. Kontrol mühendisi ya da denetçi “bu deliği açarken donatı kestiniz mi” diye sorduğunda cevap sözlü değil, belgeli oluyor. Donatının kaçınılmaz olarak kesilmesi gereken durumlarda ise iş durur; proje müellifinin ya da statik mühendisin yazılı onayı gelmeden devam etmeyiz, gerekiyorsa çevresi yapısal güçlendirme ile telafi edilir.

Tarama, sürpriz maliyetleri de kesiyor. Döşemede ısıtma borusu, perdede elektrik boruları, eski yapılarda gizli kolon donatısı; bunların hepsi tarama aşamasında görülürse yeniden sıva, yeniden tesisat gibi kalemler hiç doğmuyor.

Sulu mu susuz mu: saha koşulu, toz yönetimi ve iş güvenliği

Elmas soketli, su soğutmalı sistemle çalışmak varsayılan yöntemimiz. Su hem segmenti soğutup ömrünü uzatıyor, hem tozu tamamen bastırıyor, hem de titreşimi düşürüyor. Çıkan çamurun kontrolü için su toplama halkası ve vakumlu tahliye kullanıyoruz; alt kattaki daireye ya da faal bir üretim hattına su inmesi kabul edilebilir bir şey değil.

Ancak her yerde su kullanılamıyor. Elektrik panosunun dibinde, veri odasında, hastane katında ya da parkesi yeni serilmiş bir ofiste susuz yöntem ve M sınıfı toz emiş üniteleriyle çalışıyoruz. Hangi yöntemin seçildiği, suyun nereden alınıp nereye tahliye edileceği ve toz kontrolünün nasıl sağlanacağı yine sözleşmede yazılı.

Titreşimsiz çalışma, kırıcıyla açılan geçişlerden en büyük farkımız. Yan komşusu ölçüm laboratuvarı olan bir üretim alanında ya da eski yapı stoğunun yoğun olduğu Odunpazarı’ndaki bir apartmanda, kırıcı darbesi sıva çatlatır ve şikâyet üretir. Aynı hassasiyet duvar açma işlerinde de geçerli.

Eskişehir ilçelerinde tesisat ve baca geçişlerinin gerçeği

Odunpazarı’nın eski yapı stoğunda beton sınıfı düşük, donatı yerleşimi düzensiz olabiliyor; burada tarama neredeyse zorunlu. Tepebaşı’ndaki yeni konut projelerinde ise C30-C35 perdeler ve sık donatı var, çalışma daha yavaş ama daha öngörülebilir. Konut dönüşümü kapsamında yenilenen bloklarda genellikle doğalgaz ve havalandırma bacaları için 102 ve 152 mm’lik seriler istiyoruz.

Organize sanayideki tesislerde iş, üretim durmadan yapılıyor; vardiya arası çalışma, çalışma izni formu ve iş bitimi temizlik tutanağı standardımız. Raylı sistem üretimi yapılan ağır sanayi alanlarında makine temeli çevresinde titreşim sınırı olduğu için sulu ve titreşimsiz yöntem dışında bir seçenek kalmıyor. Üniversite kampüslerinde laboratuvar katlarında ise çoğunlukla susuz çalışıp gece penceresi kullanıyoruz.

Sivrihisar, Çifteler, Alpu, Mahmudiye, Seyitgazi, İnönü, Han ve Sarıcakaya taraflarındaki besi tesisleri, sulama yapıları ve depolarda ise durum farklı: geniş çaplı proses borusu geçişleri ve zemin döşemesinde ekipman deliği ağırlıkta. Bu bölgelerde tek seferde çok sayıda delik istendiği için metrajı önceden çıkarıp hakediş tablosunu keşifte netleştiriyoruz. Bölgesel çalışma detayları için Eskişehir karot ve Eskişehir beton kesme sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Garanti şartları, çekme testi ve teslim tutanağı

Garantiyi lafla değil, sınırları tanımlayarak veriyoruz. Bizim garanti kapsamımız şunları içeriyor: delik ekseninin işaretlenen noktadan sapmaması, çap toleransının aşılmaması, giriş ve çıkış kenarlarında kopma-kırılma olmaması, taşıyıcı donatının kesilmemiş olması ve sulu çalışmada su sızıntısının bildirilen alan dışına taşmaması. Bu maddeler teslim tutanağında tek tek işaretlenip imzalanıyor.

Delik sonrası ankraj işi de varsa, iş orada bitmiyor. Kimyasal ankraj uygulamalarında talep edildiğinde hidrolik çekme cihazıyla test yapıp sonucu kN cinsinden rapora yazıyoruz. Testin ne zaman yapılabileceği kür süresine bağlı: epoksi esaslı kimyasalın tam dayanıma ulaşması 20 °C’de yaklaşık 24 saat sürüyor, hava 5 °C’ye düştüğünde bu süre belirgin şekilde uzuyor. Aceleye getirilen test hem yanlış sonuç verir hem ankrajı boşa çıkarır.

Hakediş tarafında da tahmin yok. Metraj adet, çap ve derinlik üzerinden çıkarılıyor; ilave çıkan işler ayrı kalem olarak yazılıp onaylanmadan faturaya girmiyor. Fiyatı burada yazmıyoruz, çünkü beton sınıfı, kat yüksekliği, su-elektrik durumu ve çalışma saati aynı çaptaki iki işi bambaşka maliyetlere taşıyabiliyor; rakam ücretsiz keşifte netleşir.

Sık Sorulan Sorular

Eskişehir beton delme işi için hangi belgeleri talep etmeliyim?

En az üç belge isteyin: yazılı iş sözleşmesi, ekibin sigorta ve SGK nüshası, iş bitiminde karşılıklı imzalanan teslim tutanağı. Taşıyıcı elemanda çalışılıyorsa buna Ferroscan tarama çıktısını, ankraj yapıldıysa çekme testi raporunu ekleyin. Bir sigorta talebinde ya da denetimde bu evraklar olmadan hasarın kime ait olduğunu ispatlamak çok zor.

Taşıyıcı kolona delik açılabilir mi?

Doğrudan “açılır” ya da “açılmaz” denemez. Önce Ferroscan taramasıyla donatı düzeni çıkarılır; delik boşluğa denk getirilebiliyorsa ve kesit kaybı sınırlıysa uygulanır. Donatı kesme riski varsa proje müellifinin veya statik mühendisin yazılı onayı alınmadan işlem yapmıyoruz, gerekirse çevresi güçlendirme ile telafi ediliyor.

Sulu çalışmada suyu kim temizliyor?

Sözleşmede yazan taraf. Bizim standardımız, su toplama halkası ve vakumla çalışıp çıkan çamuru bildirilen tahliye noktasına vermek ve alanı süpürülmüş halde teslim etmek. Su kullanımının mümkün olmadığı hastane, veri odası veya faal ofis gibi yerlerde susuz yöntem ve toz emiş ünitesiyle çalışıyoruz.

İşin süresi ne kadar, kaç delik bir günde biter?

Çapa, beton sınıfına ve erişime bağlı. 102 mm’lik bir dizi geçiş C25 bir döşemede hızlı ilerlerken, C35 perdede aynı iş katlanabiliyor; iskele veya sepetle çalışılıyorsa kurulum süresi de hesaba katılıyor. Keşifte gerçekçi bir süre yazıp sözleşmeye koyuyoruz, tahmini süre söyleyip sonra uzatmıyoruz.

Kamu işinde ve fabrikada ek olarak ne isteniyor?

Genellikle risk değerlendirmesi, İSG eğitim belgeleri, yüksekte çalışma sertifikası ve o gün için düzenlenmiş çalışma izni formu isteniyor. Ayrıca iş bitiminde alanın temiz teslim edildiğine dair tutanak talep ediliyor. Bu dosyayı işe başlamadan hazır getiriyoruz.

Keşif ve teklif için: Eskişehir ve ilçelerinde beton delme işiniz varsa, yerinde ücretsiz keşif yapıp çap-derinlik metrajını ve evrak listesini önceden çıkarıyoruz. Askarot İnşaat’a 0555 990 02 31 numarasından ulaşabilir, işin kapsamını konuşup sözleşmeli ve sigortalı şekilde başlatabilirsiniz.